UGR (Unified Glare Rating) Nedir?

UGR, iç mekân aydınlatmalarında oluşan kamaşma seviyesini objektif olarak ölçen bir değerdir. Bir armatürden gelen ışığın, çevredeki arka plan parlaklığına göre ne kadar rahatsız edici algılandığını ifade eder.

UGR değeri:

• 5 → Çok düşük kamaşma

• 40 → Aşırı yüksek kamaşma

Genel kural şudur:

UGR ne kadar düşükse, görsel konfor o kadar yüksektir.

Uluslararası standartlar (EN 12464) birçok ofis ve sınıf ortamında UGR < 19 değerini önermektedir.

UGR Nasıl Hesaplanır?

UGR genellikle profesyonel aydınlatma tasarım yazılımları ile hesaplanır:

• Relux

• Dialux

• AGi32

Hesaplama için gereken veriler şunlardır:

• Armatürlerin fotometrik dosyaları

• Oda geometrisi

• Yüzey yansıtma oranları

• Armatür sayısı ve yerleşim düzeni

Bu veriler yazılıma girildiğinde sistem UGR değerini hesaplar. UGR yalnızca iç mekân uygulamaları için hesaplanabilir. Dış mekân aydınlatmaları (örneğin sokak aydınlatmaları) için UGR geçerli değildir.

UGR Nasıl Düşürülür?

Bir projede UGR değerini azaltmak için tasarım aşamasında şu adımlar uygulanabilir:

1. Armatür Konumlandırmasını Doğru Planlayın: Kullanıcıların görüş hattına doğrudan gelen armatürlerden kaçının. Örneğin; sınıf tasarımında, armatürler öğrencilerin öğretmene bakış hattında olmamalıdır.

2. Armatür Seçimini Doğru Yapın:

• Daha dar ışık açılı ürünler tercih edilebilir.

• Işık kaynağı geri çekilmiş (recessed) tasarımlar kamaşmayı azaltır.

• Difüzör veya çerçeve arkasına gizlenmiş ışık yüzeyleri tercih edilebilir.

3. Arka Plan Parlaklığını Artırın: Tavana ışık yansıtan uplight bileşeni kullanmak, armatür ile arka plan arasındaki kontrastı azaltır. Bu da UGR’yi düşürür.

4. Armatür Parlaklığını Azaltın

• Watt değerini düşürmek

• Daha fazla armatür kullanarak ışığı yaymak

• Işık yoğunluğunu dağıtmak

UGR’nin azalmasına yardımcı olur.

Özetle UGR’yi düşürmek için:

• Arka plan luminansını artırın.

• Armatürün görünen parlaklığını azaltın.

• Işık açısını daraltın.

• Armatürleri doğrudan görüş hattından uzaklaştırın.

Tavsiye Edilen UGR Seviyeleri

EN 12464 standardı, farklı çalışma alanları için maksimum UGR değerleri önerir. Standart; ofisler, sınıflar, hastane odaları, üretim alanları ve hatta kapalı otoparklar dahil olmak üzere 280’den fazla farklı çalışma ortamı için öneriler sunmaktadır. Bu değerler yasal zorunluluk değildir, ancak iyi aydınlatma uygulamaları açısından güçlü bir referans kabul edilir.

UGR Yasal Bir Zorunluluk Mudur?

Hayır. EN 12464’te belirtilen UGR değerleri tavsiye niteliğindedir. Ancak iyi tasarlanmış bir aydınlatma projesi için bu değerlere uyulması profesyonel bir gereklilik olarak kabul edilir.

Unutulmamalıdır ki, proje tasarlandıktan sonra:

• Tavan rengi değiştirilirse

• Mobilya yerleşimi değişirse

• Oturma yüksekliği farklılaşırsa

Gerçek ortamda algılanan UGR değeri tasarım aşamasındaki değerden farklı olabilir.

Sonuç: Görsel Konfor, Performansı Belirler Aydınlatmada yalnızca lümen, Kelvin veya CRI değerlerine odaklanmak yeterli değildir. Görsel konforu doğrudan etkileyen UGR, özellikle ofis, eğitim ve sağlık alanlarında kritik bir parametredir. Doğru armatür seçimi ve doğru yerleşim planlaması ile hem enerji verimli hem de göz konforu yüksek bir aydınlatma sistemi oluşturmak mümkündür.